Hướng dẫn căn tâm trục (Alignment) cho dòng bơm rời trục Ebara GS

Dòng bơm Ebara GS nổi tiếng với hiệu suất cao và thiết kế bền bỉ. Tuy nhiên, vì đây là dòng bơm rời trục (End Suction Volute Pumps), đầu bơm và động cơ được kết nối thông qua khớp nối (coupling) trên một bệ đế chung. Việc căn tâm trục (Alignment) chính xác là yếu tố quyết định để máy vận hành êm ái, không rung lắc và đạt tuổi thọ tối đa.

1. Tại sao phải căn tâm trục cho dòng Ebara GS?

Dù bệ đế thép của Ebara rất chắc chắn, nhưng trong quá trình vận chuyển hoặc siết bu lông móng, bệ đế có thể bị biến dạng nhẹ. Căn chỉnh chuẩn xác giúp:

• Giảm rung động và tiếng ồn: Tránh hiện tượng cộng hưởng gây hại cho hệ thống đường ống.

• Bảo vệ phớt và vòng bi: Hạn chế lực hướng tâm không mong muốn tác động lên trục.

• Tiết kiệm năng lượng: Giảm tổn hao công suất do ma sát tại khớp nối.

2. Các kiểu lệch tâm trục phổ biến

Trước khi bắt đầu, kỹ thuật viên cần nắm rõ hai loại sai lệch:

1. Lệch song song (Parallel Misalignment): Tâm của hai trục nằm trên hai đường thẳng song song nhưng không trùng nhau.

2. Lệch góc (Angular Misalignment): Hai trục tạo thành một góc tại điểm khớp nối.

3. Quy trình căn chỉnh 5 bước tiêu chuẩn

Bước 1: Kiểm tra sơ bộ (Pre-alignment)

• Đảm bảo bệ đế sạch sẽ, không có gỉ sét dưới chân đế động cơ.

• Kiểm tra hiện tượng “chân khập khiễng” (Soft Foot) bằng cách siết/nhả từng bu lông chân máy và dùng đồng hồ so để đo độ rơ.

Bước 2: Căn chỉnh thô bằng thước thẳng

Sử dụng thước lá hoặc thước thẳng đặt lên khớp nối ở 4 vị trí (trên, dưới, trái, phải). Điều chỉnh động cơ sao cho thước nằm phẳng trên cả hai nửa khớp nối. Bước này giúp đưa sai lệch về khoảng hở cho phép trước khi dùng thiết bị đo chính xác.

Bước 3: Sử dụng dụng cụ đo chuyên dụng

Có hai phương pháp phổ biến cho dòng Ebara GS:

• Đồng hồ so (Dial Indicator): Sử dụng phương pháp đo vòng (Rim) và đo mặt (Face). Đây là cách truyền thống, chính xác nhưng đòi hỏi kỹ năng tính toán tốt.

• Máy căn tâm laser: Phương pháp hiện đại nhất, cho kết quả tức thì và hướng dẫn bạn cần thêm/bớt bao nhiêu miếng shim ở chân nào.

Bước 4: Điều chỉnh bằng miếng đệm (Shims)

• Sử dụng các miếng đệm bằng thép không gỉ (Inox) đặt dưới chân động cơ để điều chỉnh độ cao (lệch song song) và độ nghiêng (lệch góc).

• Lưu ý: Không nên chèn quá 3-4 miếng shim dưới một chân máy để tránh hiện tượng đàn hồi lò xo.

Bước 5: Kiểm tra lại sau khi siết chặt

Siết chặt tất cả bu lông theo sơ đồ chéo. Sau đó, tiến hành đo lại một lần cuối. Đối với dòng Ebara GS, sai lệch cho phép thường nằm trong khoảng 0.05mm đến 0.1mm tùy theo tốc độ vòng quay (1500rpm hay 3000rpm).

4. Những sai lầm cần tránh

• Căn chỉnh khi ống chưa lắp: Luôn phải căn lại tâm trục sau khi đã kết nối đường ống vào-ra, vì sức nặng của ống có thể kéo lệch đầu bơm.

• Bỏ qua độ giãn nở nhiệt: Với các ứng dụng bơm nước nóng, cần tính toán độ giãn nở nhiệt của động cơ khi đạt nhiệt độ vận hành.

• Không dùng đúng loại khớp nối: Đảm bảo khoảng hở giữa hai mặt khớp nối (Gap) đúng theo tài liệu kỹ thuật của Ebara.

Kết luận

Căn tâm trục không phải là việc “làm một lần là xong”, mà cần được kiểm tra định kỳ trong quá trình bảo trì. Một hệ thống Ebara GS được căn chỉnh chuẩn xác sẽ vận hành bền bỉ, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí sửa chữa và vận hành.